Μ. Λελέκης, Ι. Ζελενίτσας, Ελισσάβετ Οικονόμου, Ι. Κοσμίδης
Α΄ Παθολογικό Τμήμα Περιφερειακού Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών

Σκοπός της μελέτης ήταν η αποτύπωση του τρόπου χρήσεως των αντιβιοτικών στον εξωνοσοκομειακό χώρο για να φανεί αν και κατά πόσον υπάρχει ανάγκη εφαρμογής πολιτικής αντιβιοτικών. Συνολικά 300 άτομα ηλικίας ≥18 ετών, που κατοικούν στην περιοχή της Αθήνας, συμπλήρωσαν ερωτηματολόγιο ως προς το αν είχαν λάβει ή όχι αντιβιοτικά τον τελευταίο μήνα και σε καταφατική απάντηση, το λόγο λήψεως, το άτομο που συνέστησε τη λήψη, την προέλευση των φαρμάκων και τέλος, το είδος του αντιβιοτικού.

Συνολικά 27% των ερωτηθέντων είχαν χρησιμοποιήσει κάποιο αντιβιοτικό, ποσοστό που έφθανε το 43% στην ομάδα ηλικιών άνω των 70 ετών. Στις περισσότερες περιπτώσεις αιτία λήψεως ήταν συμπτώματα λοιμώξεως του αναπνευστικού (33%), ενώ ένα άλλο σημαντικό ποσοστό (27%) πήρε αντιβιοτικό λόγω υπάρξεως απλά πυρετού. Μόνο στο 75% των περιπτώσεων το αντιβιοτικό συστήθηκε από κάποιο ιατρό, στο 1/3 μάλιστα των οποίων χωρίς κλινική εξέταση. Συνολικά πάντως, μεγαλύτερο ποσοστό ορθής προμήθειας αντιβιοτικού αναφέρθηκε στις ηλικίες 18–30.

Στο 16% των περιπτώσεων χρησιμοποιήθηκε αντιβιοτικό που προϋπήρχε στο σπίτι, αφού προηγουμένως έγινε έλεγχος στην ημερομηνία λήξεως (πλην μίας περιπτώσεως που δεν έγινε έλεγχος). Τέλος, οι ομάδες αντιβιοτικών κατά συχνότητα χρήσεως ήταν: πενικιλλίνες γενικά (33%), κινολόνες (16%), κεφαλοσπορίνες β΄ γενεάς (14%), μακρολίδες (14%), κεφαλοσπορίνες γ΄ γενεάς (2%), άλλα αντιβιοτικά (7%), άγνωστα (14%).

Συμπερασματικά:
α) Μεγάλο ποσοστό ασθενών (~50%) προμηθεύεται αντιβιοτικά χωρίς συνταγή και μάλιστα πολλές φορές χωρίς καν συμβουλή ιατρού.
β) Από τα νεότερα αντιβιοτικά υπάρχει σχετικά συχνή χρήση των κινολονών.
γ) Υπάρχει επιτακτική ανάγκη αλλαγής του τρόπου διαθέσεως των αντιβιοτικών στον εξωνοσοκομειακό χώρο.